سيد محمد عارف موسوى نژاد
68
سى و پنج عالم ( از عالمان تأثيرگذار افغانستان در سده اخير ) ( فارسى )
اين استوانههاى علمى ، مقام علمى و اخلاقىشان نزد اساتيد عظيم الشأن در حوزه محرز شده و مفتخر به اجازهء اجتهاد از محضر مبارك آيات عظام مىشود . بازگشت به وطن حضرت آيت اللّه العظمى حجت در سال ( 1307 ش ) در 39 سالگى در دوران حكومت امان الله خان ، نجف را ترك كرده و وارد افغانستان گرديد . در هنگام ورودش به محلّهء ( چنداول ) شهر كابل ، از طرف دوستان و اقوام كه در رأس آنها مرحوم آقاى بلبل بود ، مورد استقبال قرار گرفت . حضرت آيت الله حجت ( ره ) بنابر دعوت علما و مردم شريف و علم دوست بهسود در سال ( 1315 ه ش ) براى تدريس علوم دينى وارد منطقهء علم پرور بهسود گرديد و مورد استقبال بسيار گرم هزاران علاقه مند به علم و مذهب اهل بيت ( عليهم السلام ) قرار گرفت . ايشان پس از ورود به بهسود و ساكن شدن در يكى از خانههاى مؤمنين ، تدريس را آغاز كرد . مرحوم آيت الله حجت ( ره ) از كتاب معالم الاصول گرفته تا رسائل ، مكاسب ، كفاية الاصول و منظومهء سبزوارى را تدريس مىنمود . بعضى از اين كتاب ها را به شاگردانى كه پايههاى تحصيلى آنها عالى بود واگذار مىكرد و به اين ترتيب حوزهء درسى در منطقهء بهسود توسط ايشان به وجود آمد . علما و بزرگان منطقه وقتى از تدريس آقا در بهسود خبردار شدند ، با شور و شوق فراوان از مناطق نزديك و دور دست هزارجات خود را به مجلس درس ايشان مىرساندند ، تا بلكه استفادهء كامل برده باشند . لكن اين افراد از نظر كمبود جا و نداشتن مسكن در مضيقه بودند ، بنابراين تصميمى گرفته شد تا مدرسهاى در منطقه احداث گردد . لذا زمينى هم از طرف خيرين منطقه تعيين گرديد و وسائل مقدماتى هم فراهم شد . اما به علت برخى از موانع ، ساخته نشد . ايشان پس از مدتى به كابل برگشت ، وقتى دوباره مىخواست به بهسود بازگردد ،